Zespół Aspergera

Co to jest Zespół Aspergera?

Zespół Aspergera jest poważnym zaburzeniem neurorozwojowym. Osoby dotknięte tą niepełno-sprawnością mają problem z rozumieniem intencji i zachowań innych osób, komunikowaniem się, dzieleniem się swoimi zainteresowaniami oraz kontrolą własnych zachowań.

Zespół Aspergera jest uznawany za łagodniejszą formę autyzmu dziecięcego. Jednak nawet najlżejsze formy autyzmu mogą być przyczyną poważnych problemów w życiu osób nim dotkniętych oraz ich rodzin . Zespół Aspergera i autyzm należą do spektrum  zaburzeń  autystycznych.

Osoby z Zespołem Aspergera doświadczają trudności związanych z autyzmem w odmienny sposób i w innym natężeniu. Dla niektórych z nich komunikacja, relacje społeczne, abstrakcyjne czy empatyczne myślenie są dużo łatwiejsze.

W niektórych przypadkach zaburzeniom autystycznym towarzyszą trudności w uczeniu się.  W  przypadku  osób  z  Zespołem Aspergera, ich poziom inteligencji jest zazwyczaj średni lub ponadprzeciętny. Często posiadają one umiejętności, które są bardzo cenione w miejscu pracy.

Ponadto, nie każda osoba z Zespołem Aspergera uważa, że jej odmienny sposób myślenia jest zaburzeniem. Niektóre z nich uważają, że ich umysł działa po prostu inaczej, wcale nie gorzej niż umysły „normalnych” ludzi.

Podobnie jak autyzm, Zespół Aspergera jest niepełnosprawnością, która często pozostaje niewidoczna. I podobnie jak autyzm trwa całe życie.

Trudności z komunikacją.

Wiele osób z Zespołem Aspergera potrzebuje towarzystwa i czerpie radość z kontaktów międzyludzkich. Jednak bardzo często mają one problemy ze zrozumieniem myśli, opinii, przekonań i emocji innych ludzi. Osoby z Zespołem Aspergera mogą też komunikować się w niekonwencjonalny sposób, na przykład mówiąc cały czas głośno lub cały czas cicho. Mogą też nie zwracać uwagi na reakcje słuchaczy mówiąc bez przerwy, niezależnie od zainteresowania otoczenia. W  związku z tym mogą być odbierane jako aroganckie, egocentryczne i obojętne. To dodatkowo utrudnia im nawiązywanie i utrzymywanie relacji społecznych z ludźmi, którzy nie są świadomi ich problemów.

Trudności z interakcjami społecznymi.

Osoby z Zespołem Aspergera mogą nie rozumieć instynktownie zasad życia  społecznego i czasem trzeba im j e wytłumaczyć. Ich wypowiedzi często wydają się być nieadekwatne do sytuacji i hierarchii społecznej, mogą na przykład odnosić się tak samo do kolegi i do dyrektora. Mimo to, wiele osób z Zespołem Aspergera ma świadomość, że ich zachowanie może wywoływać nieporozumienia.  Mogą wtedy prosić o potwierdzenie, czy to, co mówią i robią jest do zaakceptowania.

Trudności z wyobraźnią społeczną.

Trzecie zaburzenie związane z Zespołem Aspergera jest nazywane „brakiem wyobraźni” . Dotyczy to trudności z:

  • abstrakcyjnym myśleniem  (np. rozumieniem  porównań,  metafor  czy żartów),
  • przyjmowaniem nowych pomysłów,
  • rozumieniem myśli i uczuć innych osób,
  • wyobrażaniem sobie siebie w przyszłości,
  • wychodzeniem z inicjatywą.

Określenie „brak wyobraźni” jest jednak mylące, ponieważ wiele osób z Zespołem Aspergera ma bardzo żywą wyobraźnię. Mogą mieć jednak tendencje do rozwijania wąskich, obsesyjnych zainteresowań .

  • Jak je rozpoznać? Czy wyglądają inaczej niż wszyscy?

Wyglądają tak jak wszyscy, choć są trochę nieśmiali i czasem niezgrabnie się poruszają.  Zazwyczaj nie podążają za trendami  mody. Jednak ich odmienność widać dopiero przy bliższych kontaktach. Osoby z Zespołem Aspergera często rozmawiają nieodpowiednim  tonem  głosu  albo na  temat nieadekwatny do sytuacji . Czasami  unikają też patrzenia w oczy.

  • Czy są nadwrażliwe?

Często wykazują nadwrażliwość na dźwięki, smaki, zapachy i obrazy. Bodźce sensoryczne,  które  większość  ludzi  potrafi  przefiltrować,  mogą okazać  się bardzo  trudne  dla  osoby  z  Zespołem  Aspergera  i wpływać  negatywnie  na jej  zdolność  do  koncentracji.

  • Czy są szczególnie uzdolnione?

Podobnie jak w przypadku osób z autyzmem, niektóre osoby z Zespołem Aspergera mają szczególne uzdolnienia. Jednak dotyczy to tylko tzw. sawantów, stanowiących tylko niewielki procent wszystkich osób z ZA.

  • Jakie są specyficzne problemy ich rodzin?

Rodziny  te  potrzebują  wsparcia  w  zakresie  usamodzielniania   młodej  lub  dorosłej  osoby  z  Zespołem  Aspergera.  Większość z tych osób jest w stanie funkcjonować samodzielnie, przy niewielkim wsparciu asystenckim.

  • Czy w jednej rodzinie może być więcej niż jedno dziecko z Zespołem Aspergera?

Zdarzają się rodziny, w których jest więcej niż jedno dziecko z  zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Częściej jednak u rodzeństwa występują inne  zaburzenia  rozwojowe  (takie  jak  dysleksja czy  ADHD) .

  • Czy mogą uczyć się w szkole?

Większość osób z Zespołem Aspergera ma przeciętne lub ponadprzeciętne zdolności intelektualne, co oznacza  że są w  stanie przyswajać program merytoryczny obowiązujący w szkołach masowych. Osoby z ZA często doświadczają   trudności w kontaktach z innymi uczniami. Potrzebują treningu umiejętności społecznych oraz pomocy asystentów w komunikacji  i  nawiązywaniu  kontaktów  z  rówieśnikami (nauczycieli wspomagających).

  • Co się z nimi dzieje, gdy stają się dorosłe?

Wiele z nich może samodzielnie funkcjonować w dorosłym życiu, czasem również zakładać rodziny. Wiele z nich dowiaduje się o swoim zaburzeniu dopiero w dojrzałym wieku, jako osoby o ustabilizowanej sytuacji życiowej .